• Stan Wojenny

      • 40 rocznica wprowadzenia Stanu wojennego w Polsce.

        Prezentacja wykonana przez członków koła historycznego dostępna poniżej:

        STAN_WOJENNY_W_POLSCE.ppt

      • Powstanie Wielkopolskie

      •  Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.

         

        I wojna światowa obudziła nadzieje Polaków na odzyskanie niepodległości, ponieważ państwa zaborcze walczyły przeciwko sobie.

        5 listopada 1916 r. cesarze niemiecki i austriacki wydali akt oznajmiający utworzenie w przyszłości niepodległego państwa polskiego. Dokument ten spotykał się z niechętnym przyjęciem Polaków.   

        Po zakończeniu wojny zebrał się Polski Sejm Dzielnicowy, który uchwalił włączenie ziem zaboru pruskiego do państwa polskiego. Decyzja ta nie miała jednak żadnego poparcia na arenie międzynarodowej.

        Odpowiedni czas na podjęcie próby walki nadszedł w grudniu 1918 r.

        Wyczerpane militarnie Niemcy złagodziły nastawienie wobec okupowanych przez siebie terenów. Atmosfera rewolucyjna, abdykacja cesarza zrujnowana gospodarka i obciążenia wojenne doprowadziły do sprzyjających okoliczności podjęcia walki o wolność Wielkopolski.

        27 grudnia 1918 r. w stolicy Wielkopolski – Poznaniu, wybuchło powstanie wielkopolskie.

        To dzięki temu zrywowi Wielkopolska została włączona w granice niepodległego państwa polskiego.

        Przebywający w Poznaniu – 26 grudnia 1918 r., Ignacego Jana Paderewskiego, był gorąco i radośnie witany przez Polaków. Tłumy wyruszyły do miasta witać wybitnego Polaka, powitania przerodziły się w żywiołowe, spontaniczne manifestacje narodowe. Miasto ozdabiano symbolami narodowymi, panowała atmosfera święta.

        Tego dnia Paderewski wygłosił przemówienie do tłumów zebranych Przed hotelem Bazar.

        W tym czasie paradę wojskową na ul. Świętego Marcina urządzili Niemcy; zrywano polskie flagi, napadano na polskie instytucje.

        Doszło do zamieszek, w wyniku których wywiązała się walka - powstanie.

        28 grudnia powstańcy zdobyli Cytadelę i arsenał. Ostatecznie miasto zostało wyzwolone 6 stycznia 1919 roku, kiedy oddziały powstańcze pod dowództwem Mieczysława Palucha przejęły kontrolę nad lotniskiem Ławica. Wraz z lotniskiem przejęto kilkaset samolotów.

        W krótkim czasie opanowali prawie całą Prowincję Poznańską. Wiele miejscowości przejęto bez walki od osłabionych Niemców, chociaż toczyły się też regularne bitwy, np. o Chodzież, Inowrocław czy pod Zdziechową, gdzie powstrzymano wysłane z Bydgoszczy wojska niemieckie przed przejęciem Gniezna.

        We wszystkich potyczkach powstańcy wykazali ogromny patriotyzm. Co ważniejsze, jednoczył on również ludność cywilną, która popierała powstanie własnymi środkami - zbiórki pieniędzy na wyposażenie armii,

        zbiórki żywności - oraz własnym zaangażowaniem, tworząc w Wielkopolsce organizację Czerwonego Krzyża.

        W nocy z 5 na 6 stycznia 1919 roku zaatakowano lotnisko Ławica, poprzedzając działania wyłączeniem prądu i linii telefonicznych. Kilkanaście minut wystarczyło, by opanować lotnisko. Nie bez znaczenia była też pomoc Polaków służących w ławickich oddziałach.

        Chcąc przeciwdziałać postępom Powstania, Niemcy przygotowywali różnego rodzaju akcje zaczepne oraz planowane większe operacje.

        Przykład działań zbrojnych na odcinku południowo-zachodnim może stanowić tzw. bitwa pod wiatrakami, czyli obrona Osiecznej.

        Obrona sławnego dziś wzgórza z wiatrakami oraz brawurowy atak na bagnety odrzuciły ataki niemieckie i spowodowały wycofanie się nieprzyjaciela.

        Rozmowy pomiędzy powstańcami a Niemcami rozpoczęły się dopiero 2 lutego 1919 roku. Niemcy nie zamierzali jednak szybko ustąpić, a ich żądania były niezwykle „śmiałe”. Domagali się bowiem rozwiązania Armii Wielkopolskiej, uznania praw Niemiec do Wielkopolski oraz zapłacenia przez Polaków odszkodowań za szkody powstałe podczas walk powstańczych. Te absurdalne roszczenia oczywiście odrzucono, a rozmowy zerwano.

        Rozejm z Niemcami został podpisany pod naciskiem Ententy, głównie Francji, 16 lutego 1919 roku w Trewirze.

        Na cześć  Powstania Wielkopolskiego od 2021 roku – 27 grudnia, obchodzony jest Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.

      • Pradzieje ziem polskich - cz. 1.

      • Pradzieje ziem polskich – epoka kamienia.

         

        Pradzieje ziem polskich obejmują trzy epoki: kamienia, brązu i żelaza.

        Najstarsze znaleziska potwierdzające obecność człowieka na tym terenie datowane są na 250 – 180 tysięcy lat p. n. e., są to tylko pojedyncze wytwory z kamienia. Pierwsze ślady zamieszkiwania przez ludzi jaskiń w Karpatach i Sudetach pochodzą z około 120 tys. p. n. e. Obszar niżowy był wówczas niedostępny, pokrywał go lądolud dochodzący do podnóża gór. Niewykluczone jednak, że człowiek pierwotny pojawił się na nizinach już wcześniej, lecz kolejne zlodowacenia zniszczyły wszelkie ślady jego bytności.

        W starszej epoce kamienia podstawą bytu ludności było polowanie na mamuty, renifery oraz na dzikie konie, a w okresach ociepleń klimatu – na słonie, żubry, nosorożce włochate, jelenie i niedźwiedzie. Za mieszkania służyły początkowo jaskinie; stopniowo rozpoczęto zakładanie obozowisk z prymitywnymi szałasami. Podstawowymi surowcami do wytwarzania narzędzi były: kamień, zwłaszcza krzemień, kości i rogi.

        W środkowej epoce kamienia, mezolicie, przebywające na ziemiach polskich liczne grupy ludzkie prowadziły wędrowny tryb życia. Zamieszkiwały one obozowiska, zajmowały się łowiectwem, rybołówstwem i zbieractwem. Już wówczas rozpoczęto wydobywanie krzemienia metodami górniczymi.

        W młodszej epoce kamienia, neolicie, zaczęto stosować żarową uprawę ziemi i udomowiono bydło oraz trzodę. Spowodowało to przejście z koczowniczego na osiadły tryb życia; powstawały początkowo krótkotrwałe, następnie stałe, liczne osady z domostwami. Nastąpił postęp w wyspecjalizowaniu wytwórczości, ale łowiectwo, rybołówstwo i zbieractwo miały nadal istotne znaczenie w życiu codziennym.

        W Górach Świętokrzyskich wydobywano krzemień. W celu wymiany na inne produkty rozprowadzano go niemal na całym obszarze ziem polskich. Z południa zaś zaczęto sprowadzać miedź do wyrobu różnych przedmiotów.

        Przez cały neolit aż do początków epoki brązu panował szkieletowy obrządek pogrzebowy; obok płaskich grobów znane są z tego okresu także kurhany. Po najstarszych plemionach rolniczo – hodowlanych zamieszkujących ziemie polskie pozostały liczne znaleziska, należące do takich kultur archeologicznych jak kultura ceramiki wstęgowej, kultura pucharów lejkowatych, kultura amfor kulistych.

        U schyłku neolitu i na początku epoki brązu ziemie te zamieszkiwały plemiona kultury ceramiki sznurowej, a także kultury ceramiki dołkowo – grzebykowej.

        Na południu ziem polskich przebywały natomiast grupy ludności kultury pucharów dzwonowatych, przybyłe z zachodu, poszukujące najprawdopodobniej rud miedzi i cyny.

        Od końca III tysiąclecia p.n.e. do wyrobu narzędzi, broni i ozdób używano powszechnie miedzi. Szybko w miejsce miedzi wprowadzono jej stop z innymi metalami – głownie z cyną i antymonem, zwany brązem.

         

        Koło historyczne

                   

         

      • 180 rocznica urodzin Marii Konopnickiej.

      • Maria Konopnicka urodziła się 23 maja 1842 r. w Suwałkach. Była polską poetką, nowelistką, krytykiem literackim i tłumaczką. Reprezentowała nurt pisarstwa nazwany realizmem.

        Dorastała w Kaliszu. Ojciec posłał ją później na pensję do sióstr Sakramentek w Warszawie. Dwudziestoletnia Maria wyszła za mąż za Jarosława Konopnickiego, wkrótce po  ślubie małżonkowie przeprowadzili się do Bronowa.

        Maria w małżeństwie nie była szczęśliwa, zmagała się z kłopotami finansowymi, w małżeństwie były kłótnie. Doczekała się z związku ośmiorga dzieci. Po dziesięciu latach nastąpił koniec małżeństwa – Maria zdecydowała się porzucić męża. Przeprowadziła się do małego dwupokojowego mieszkania. W zaciszu zaczęła udzielać korepetycji oraz pisać to, z czym nosiła się już od dłuższego czasu. Zaangażowała się społecznie. Aktywnie broniła praw kobiet.

        Gdy jej dzieci podrosły, Maria rozpoczęła podróże po całej Europie.

        W 1882 roku wyjechała do Austrii i Włoch – w 1884 roku napisała „Wrażenia z podróży”. W tym samym roku w Czechach poznała J. Vrchlickiego, z którym nawiązała korespondencję. W Latach 1884 – 86 redagowała pismo dla kobiet „Świt”.

        Od roku 1890 przebywała w Niemczech, Austrii, Szwajcarii, Włoszech, Francji, utrzymując stale kontakt z krajem, współpracując z wydawnictwami, prasą i organizacjami społecznymi trzech zaborów, m.in. z towarzystwami ludowymi, komitetami pomocy dla wywłaszczonej ludności Górnego Śląska i Wielkopolski, Macierzą Szkolną, a także zrzeszeniami polskimi na obczyźnie.

        Była współautorką protestu opinii światowej przeciwko pruskim represjom wobec dzieci polskich we Wrześni w latach 1901 – 1902 i ustawom wywłaszczeniowym oraz prześladowaniom unitów.

        W 1902 roku w Krakowie i Lwowie odbyły się obchody 25-lecia pracy literackiej Konopnickiej.

        W 1903 roku otrzymała w darze narodowym dworek w Żarnowcu pod Krosnem.

        Zmarła 8 października 1910 r. we Lwowie.

        Do jej najsłynniejszych utworów zalicza się dziś na przykład zbiory nowel „Dym”, „Mendel Gdański”, czy też „Nasza szkapa”.

        Pisała również utwory dla dzieci, wśród których nie sposób nie wymienić „O krasnoludkach i sierotce Marysi”, „Na jagody”, „Stefek Burczymucha” albo „Zimowy poranek”.

        Cytaty Marii Konopnickiej

        Ale jak na ten słup położone będą tylko pieniądze, a nie będzie ani honoru, ani sławności, ani mądrości, to po co ludzie będą na ten słup liźć? Jak pan dobrodziej myśli? Po pieniądze uni będą liźć i po nic więcej?”

        On i to nawet wie może, ile wróbli gnieździ się w gzymsach starego browaru, który panuje nad uliczką wysokim, poczerniałym kominem – w gałęziach chorowitej, rosnącej przy nim topoli, która nie ma ani siły do życia, ani ochoty do śmierci… „

        Jaka to była sieć zmarszczek! Życie, co przędło nitki tej sieci, musiało być długie, bardzo długie; musiało też nie spoczywać nigdy. Musiało ono rankiem przy ogarku do pracy się brać, a kończyć ją pół ślepo, o pianiu północnych kurów. Musiało na szare wrzeciono swoje wytargać z tej piersi wszystkie włókienka; musiało nić swoją rwać, plątać i znów rwać, i znów plątać, nie wygładzając węzłów, tylko śpiesząc, śpiesząc, śpiesząc…”


        Marcin Pampuch kl. 3 TBFg

             Koło historyczne

      • Ignacy Łukasiewicz – w 200 rocznicę śmierci

      • Ignacy Łukasiewicz to konstruktor pierwszej na świecie lampy naftowej. Polski naukowiec, aptekarz, społecznik. Przyszedł na świat się 23 marca 1822 r. w Zadusznikach (dziś to powiat mielecki).

        Pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej, miał czwórkę rodzeństwa. Jego ojciec brał udział w powstaniu kościuszkowskim.

        Gdy Ignacy miał kilka lat, rodzina przeniosła się do Rzeszowa, gdzie zaczął naukę w popijarskim gimnazjum. Z powodu śmierci ojca i ze względu na pogarszającą się sytuacją finansową w domu, opuścił szkołę po czterech latach.

        W 1836 r. Łukasiewicz zaczął pracować jako pomocnik aptekarski w Łańcucie, a pięć lat później w Rzeszowie. W tym czasie, dzięki tej pracy, poszerzał swoją wiedzę z zakresu chemii i farmacji.

        Po powrocie do rodzinnego miasta zaangażował się w działalność konspiracyjną i niepodległościową. Został aresztowany i w latach 1946 - 47 był więziony przez władze austriackie we Lwowie. Przez kilka następnych lat objęty był dozorem cesarska policja, uniemożliwiając wyjazd z miasta po zwolnieniu z więzienia.

        Ignacy rozpoczął pracę w aptece Piotra Mikolascha, dzięki jego protekcji mógł wyjechać na studia do Krakowa. Dyplom otrzymał w Wiedniu w 1852 r.. W tym samym roku Łukasiewicz wraz ze swoim współpracownikiem, na polecenie Mikolascha rozpoczęli prace nad wykorzystaniem ropy naftowej. Badania pod kątem wykorzystania produktów w farmacji nie powiodły się, lecz za pomocą destylacji frakcjonowanej mężczyźni otrzymali naftę, wykorzystaną potem jako źródło światła w lampie skonstruowanej przez Ignacego. Pierwsza jej wersja rozświetliła okno lwowskiej apteki w 1853 r.

        31 lipca tego samego roku wykorzystanie lamp naftowych umożliwiło wykonanie pilnej nocnej operacji w szpitalu na Łyczakowie. W tym samym czasie Łukasiewicz badał tereny roponośne na Podkarpaciu, które umożliwiłyby rozpowszechnienie wynalazku na szerszą skalę.  

        Ignacy oprócz działań biznesowych był też aktywnym społecznikiem. W jego przedsiębiorstwach istniały struktury wspomagające pracowników finansowo i zdrowotnie.

        Wspierał finansowo powstanie styczniowe.

        Łożył również na rozbudowę infrastruktury, szpitali, szkół czy kościołów.

        Zasiadał w Galicyjskim Sejmie Krajowym, dbając o rozwój regionu, w którym mieszkał.

        Zależało mu nie tylko na rozpowszechnieniu wiedzy o wydobyciu ropy, ale też ochrony lokalnych i krajowych interesów przed obcymi wpływami.

        O życiu osobistym Łukasiewicza nie ma zbyt wielu wzmianek. Wiadomo jedynie, że w 1857 r. ożenił się z Honoratą ze Stacherskich, z którą był spokrewniony, a dwa lata później stracił jedyną córkę, Mariannę. Przypuszczalnie nie pozostało to bez wpływu na jego zdrowie. Zmarł 7 stycznia 1882 r. na zapalenie płuc w rodzinnej Chorkówce, został pochowany na cmentarzu parafialnym w Zręcinie.

        Łukasz Jabłoński kl. 3 TA g

      • 80 rocznica powołania Armii Krajowej

      • Rozkazem Naczelnego Wodza generała broni Władysława Sikorskiego z 14 lutego 1942 roku powołana została

        Armia Krajowa. Była ona kontynuatorką Służby Zwycięstwu Polski (SZP) i Związku Walki Zbrojnej (ZWZ), formowanych do walki z okupantem niemieckim i sowieckim już od 1939 r. 

        Pierwszym dowódcą AK został komendant główny ZWZ, gen. Stefan Rowecki „Grot”.

        Przemianowanie ZWZ na AK było poważnym aktem politycznym – pokazaniem, że Polacy walczą o swoją wolność, była to także odpowiedź sowiecką zgodę na tworzenie Wojska Polskiego u boku Armii Czerwonej.

        Miało to także wymiar symboliczny - ukazywało, że istnieją trzy części Polskich Sił Zbrojnych: Armia Polska na Zachodzie, Armia Polska w ZSRS i Armia Krajowa, z których ta ostatnia prowadziła najintensywniej ówcześnie walkę zbrojną.

        Przemianowanie ZWZ na AK znacząco podniosło rangę sił zbrojnych w Kraju: ze Związku stawały się one podziemnym Wojskiem Polskim, którego dowódcy powinny zostać podporządkowane wszystkie inne niepodległościowe organizacje wojskowe.

        W latach 1942–1943 dowództwu AK zostały podporządkowane największe organizacje zbrojne, do tej pory uznające Rząd RP, lecz zachowujące niezależność. Były to: Narodowa Organizacja Wojskowa (NOW), siła zbrojna Stronnictwa Narodowego i Bataliony Chłopskie (BCh), organizacja wojskowa Stronnictwa Ludowego. Podporządkowały się także mniejsze organizacje.

        Stan zaprzysiężonych żołnierzy AK przekroczyć miał wkrótce liczbę 350 tysięcy osób. Poza Armią Krajową pozostał niewielki odłam Narodowych Sił Zbrojnych - tzw. grupa „Szańca”.

        Praktycznie w ramach Armii Krajowej skupiła się niemal cała patriotycznie nastawiona część narodu polskiego. Dzięki zjednoczeniu konspiracyjnych organizacji można było zaplanować bardzo śmiałe przedsięwzięcia militarne, np. plan powstania, mającego kryptonim „Burza”.

        Opierając się na setkach tysięcy żołnierzy przygotowano plany odtworzenia Sił Zbrojnych, które miały kontynuować walkę zbrojną jako regularne Wojsko Polskie.

        Armia Krajowa jednoczyła także ludzi po jej formalnym rozwiązaniu, w 1945 r.. Organizacje, które pozostały w konspiracji i prowadziły dalej pracę niepodległościową, walcząc z komunistycznym okupantem, przyjmowały nazwy typu: Ruch Oporu Armia Krajowa, Armia Krajowa Obywateli czy Okręg Wileński Armii Krajowej.

        W relacjach z okresu powojennego zazwyczaj pojawiają się określenia: „to nasi akowcy” dla oznaczenia zbrojnego podziemia niepodległościowego. Także w późniejszym okresie nazwa AK była jednym z najważniejszych symboli niepodległości.

        W czasie II wojny światowej Armia Krajowa była największym w Europie podziemnym wojskiem zorganizowanym do walki z okupantem niemieckim i sowieckim.

        Walka prowadzona przez AK była rozwijana na skalę niespotykaną w żadnym innym kraju okupowanej Europy. Wyróżniała ją ogromna różnorodność działań: wywiad, kontrwywiad, dywersja, niepodległościowa propaganda, łączność kurierska i radiowa, szkolenie kadr, legalizacja, pozyskiwanie broni, produkcja środków walki, a także obecność konspiracyjna w obozach jenieckich i obozach zagłady.

                    AK została rozwiązana 19 stycznia 1945 r. przez gen. Leopolda Okulickiego „Niedźwiadka”.

        W sytuacji zajmowania Polski przez okupanta sowieckiego, byłym żołnierzom Armii Krajowej polecono wówczas prowadzenie dalszej działalności „w duchu odzyskania pełnej niepodległości państwa i ochrony ludności polskiej przed zagładą”.

         

        Adam Orłowski kl. 3 TBEF g

    • Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych - 1 marca.

    • Prezentację poświęconą Żołnierzom Wyklętym przygotowali członkowie Koła historycznego.

      zolnierze-wykleci.ppt

      • Order Virtuti Militari - 230 rocznica uchwalenia

      • Order Wojenny Virtuti Militari - najwyższe polskie odznaczenie wojenne, nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest jednym z najstarszych orderów wojennych na świecie. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 r.

        Król Polski Stanisław August Poniatowski wprowadził Order Wojskowy 22 czerwca 1792 r., pismem skierowanym do dowódcy wojska koronnego generała lejtnanta ks. Józef Poniatowskiego, niedługo po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej w obronie Konstytucji 3 Maja i po interwencji wojska Rosji cesarzowej Katarzyny II, jednak w tym czasie wprowadził order bez sformalizowanej instytucji, którą myślał stworzyć. W raporcie pisanym do króla po zwycięskiej bitwie pod Zieleńcami w dniu 18 czerwca 1792 r., dowodzący nią książę Józef Poniatowski zażądał szybkiego wprowadzenia nowego orderu wojennego. W raporcie przesłanym królowi wręcz domagał się stworzenia orderu wojennego w szybkim trybie, co pozwoliłoby podnieść morale w wojsku. Myślał już o tym wcześniej, spoglądając ku innym krajom europejskim od lat przyznającym odznaczenia

        Wręczenie  pierwszych medali nastąpiło 25 czerwca 1792 r. w Ostrogu na Wołyniu, gdzie znajdował się obóz wojsk Rzeczypospolitej. Udekorowano nimi 15 oficerów i żołnierzy biorących udział w bitwie pod Zieleńcami. Miał on wtedy dwie klasy:

        • złotą – dla generałów i oficerów;
        • srebrną – dla podoficerów i szeregowych.

        Między 10 a 28 sierpnia 1792 r., gdy do Warszawy powrócił ks. Józef Poniatowski, ustanowiono utajniony przed konfederatami targowickimi statut orderu (nigdy nie został opublikowany), opracowany na podstawie statutu austriackiego Orderu Wojskowego Marii Teresy, który nazwano Order Krzyża Wojskowego. Miał dzielić się na pięć klas, z czego trzy pierwsze miały formę orderową, a dwa pozostałe medalową:

        • I klasa – Krzyż Wielki z Gwiazdą,
        • II klasa – Krzyż Komandorski,
        • III klasa – Krzyż Kawalerski,
        • IV klasa – Medal Złoty,
        • V klasa – Medal Srebrny

        Po wybuchu powstania listopadowego wznowiono nadawanie orderu, który otrzymał uchwałą Sejmu z 19 lutego 1831 r. nazwę Order Virtuti Militari. Pierwsze nadanie orderu nastąpiło 3 marca 1831 r., a ostatnie najprawdopodobniej w październiku 1831 r., bo ostatni naczelny dowódca powstania listopadowego gen. dyw. Maciej Rybiński nadawał ordery na emigracji już po upadku powstania. Po klęsce powstania car Rosji Mikołaj I zniósł order, ustanawiając 31 grudnia 1831 r. Polski Znak Honorowy, którego odznaka była kopią Orderu Virtuti Militari, lecz nie było to odznaczenie w rozumieniu orderu wojennego, a już na pewno nie polskie.

         

        Damian Klonowski kl. 3 TBF g

      • Pradzieje ziem polskich – Cd

      • Epoka brązu trwała na ziemiach polskich od przełomu III i II tysiąclecia do około 750 p.n.e. Początkowo sprowadzano gotowe wytwory metalowe; szybko jednak opanowano technologię obróbki, tj. kucia oraz odlewania w formach. Podstawowe składniki do produkcji brązu sprowadzano z Siedmiogrodu, północnych Węgier, Słowacji i północnych Czech. Na wielką skalę rozwinęła się dalekosiężna wymiana handlowa głównie z Kotliną Karpacką. Ludność żyjąca we wczesnych fazach epoki brązu na ziemiach w dorzeczach Ody i Wisły zajmowała się chowem bydła i trzody, uprawą ziemi zbieractwem, łowiectwem i rybołówstwem.  Zamieszkiwała głównie niewielkie osady otwarte; znane też były nieliczne, warowne osiedla.

        Z kultur archeologicznych charakterystyczne zwłaszcza dla tych ziem były: kultura unietycka, kultura trzciniecka oraz tzw. kultura przedłużycka.

        Kultura unietycka, nazwana od znalezisk w miejscowości Unetice w Czechach, rozwijała się w 1800 – 1600 p.n.e., w dorzeczu górnej i środkowej Łaby oraz zachodniej części Polski. Ludność jej zajmowała się głownie hodowlą; eksploatowała na dużą skalę złoża rud miedzi i cyny, wytwarzając liczne przedmioty metalowe. Skarby brązowe i wielkie kurhany świadczą o wykształceniu się zalążków starszyzny plemiennej. Początkowo wznoszono sezonowe, niewielkie osady, następnie zakładano osiedla użytkowane przez dłuższy czas. W zwyczajach pogrzebowych panował obrządek szkieletowy; zmarłych chowano w grobach płaskich, wyjątkowo w kurhanach.

                    Kultura tryniecka – od znalezisk w miejscowości Trzciniec, województwo lubelskie; wykształciła się we wschodniej strefie Polski około 1600 p.n.e. Wykazywała ona powiązania kulturowe ze wschodnimi regionami Kotliny Karpackiej, skąd sprowadzano m. in. surowiec miedziany i brązowy oraz gotowe wytwory metalowe. Ludność kultury trzcinieckiej pośredniczyła w wymianie m. in. bursztynu. Do wyrobu narzędzi, broni i ozdób używano krzemienia i kości; wytwarzała też ceramikę, hodowała bydło i trzodę, w mniejszym zakresie uprawiała ziemię. Zmarłych grzebano zazwyczaj w kurhanach; początkowo panował obrządek szkieletowy, następnie rozpowszechniło się całopalenia.

                    W 1550 – 1500 p.n.e. w dorzeczu Odry, częściowo i Warty pojawiła się tzw. kultura przedłużycka, powstały umocnienia wałami, palisadą i rowami osiedla oraz liczne ośrodki produkujące przedmioty z brązu. Rozpoczął się też proces ujednolicania kulturowego, który w XIV wieku p.n.e. doprowadził do wykształcenia się kultury łużyckiej.

                    W początkach I tysiąclecia p.n.e. pojawił się nowy metal – żelazo, który znamionował rozpoczęcie się epoki żelaza. Na ziemiach polskich wczesna faza epoki żelaza datowana jest na około 750 – 450 p.n.e. Zachodnia strefa ziem polskich znalazła się wówczas sferze ścisłych wpływów  kulturowych i gospodarczych cywilizacji halsztackiej; stąd okres ten jest zwany okresem halsztackim. Wykształciły się wówczas szlak bursztynowy, łączący północne wybrzeża Morza Adriatyckiego z bursztynodajnym wybrzeżem Morza Bałtyckiego. Powstało wówczas wiele wielkich grodów, np. Biskupin. Podstawą gospodarczą ludności kultury łużyckiej była uprawa ziemi, a także chów bydła, trzody i koni, zbieractwo, łowiectwo i rybołówstwo.

        Około 500 r. p.n.e. liczne regiony w dorzeczu Odry i Warty, a także na Kujawach, uległy grabieżczemu najazdowi Scytów. W V – IV w. p.n.e. w wyniku oddziaływań cywilizacji lateńskiej, doszło do istotnych zmian w życiu gospodarczo – społecznym ziem polskich. W ówczesnej gospodarce nastąpił ogólny postęp. Coraz większą rolę zaczęło odgrywać żelazo, produkowane na miejscu głównie z rud darniowych i wytapiane początkowo w prymitywnych piecach, następnie w tzw. dymarkach. W rolnictwie zaczęto stosować powszechnie radło i półkoski, co wpłynęło na zwiększenie plonów, a to z kolei na rozwój hodowli. W garncarstwie wprowadzono koło garncarskie. Od VI w. p.n.e. zaczęła się rozwijać kultura wschodni pomorska, a na ziemiach południowo – wschodnich kultura grobów kloszowych. Około II w. p.n.e. zaczęły je zastępować kultura oksywska i kultura przeworska. Rozwojowi gospodarczemu i kulturowemu ludności ziem polskich sprzyjała obecność od III  w. p.n.e. przybywających z południa Celtów.

                    Jeszcze w epoce brązu południowo – wschodnia Polska znalazła się w sferze wpływów zakarpackich Traków, od połowi I tysiąclecia p.n.e. rejony północno – wschodnie zaczęli zajmować Baltowie, a u ujścia Odry pojawiły się plemiona Germanów. Od I w. p.n.e. do końca V w. n.e. ziemie polskie znajdowały się w strefie silnych oddziaływań cywilizacji rzymskiej. W okresie rzymskim rozwijała się wymiana handlowa wzdłuż szlaku bursztynowego. Pojawiły się importy rzymskie, rozpowszechniły się też monety. Liczne osiedla i cmentarzyska są dowodem wyraźnej stabilizacji osadnictwa; podstawą jego bytu były uprawa ziemi i hodowla/ w I – III w. n.e. przez ziemie polskie przemieszczały się plemiona germańskie Burgundów. U schyłku V w. doszło do wyraźnego regresu gospodarczego i kulturowego na ziemiach polskich, spowodowanego upadkiem naddunajskich prowincji rzymskich i najazdami obcych ludów, m. in. Hunów. Od końca VI w. mieszkańcy dorzecza Odry i Wisły brali udział w powolnym kształtowaniu się osadnictwa i kultury wczesnopolskiej.

         Skarb unietycki

    • Zbrodnia katyńska

    • Prezentację wykonali członkowie Koła historycznego.

       

      Katyn.ppt

      • Strajk dzieci z Wrześni

      • Strajk dzieci we Wrześni.

         

        Strajk dzieci we Wrześni skierowany był wobec germanizacji polskiej szkoły. Dzieci sprzeciwiły się nauce w języku niemieckim. Ich postawa spotkała się z brutalną reakcją niemieckich władz.

                                                                                                                                                                                                               Najgłośniejsze strajki dzieci miały miejsce w latach 1901 - 1902 w Katolickiej Szkole Ludowej we Wrześni. Uczące się tam polskie dzieci, wspierane przez swoich rodziców, sprzeciwiły się nauce religii oraz odmawiania modlitw w języku niemieckim. Jednocześnie rodzice uczniów protestowali przeciwko stosowaniu kar cielesnych przez niemieckich nauczycieli.

        My z Tobą Boże rozmawiać chcemy,

        lecz »Vater unser« nie rozumiemy,

        i nikt nie zmusi nas Ciebie tak zwać,

        boś Ty nie Vater, lecz Ojciec nasz.

         

        – anonimowy wiersz napisany przez dzieci we Wrześni w 1901 roku.

                                                                      

        Najbardziej znane wydarzenia miały miejsce 20 maja 1901 roku. Wówczas to nauczyciel o nazwisku Schölzchen uderzył czternaścioro dzieci, które odmówiły odpowiedzi w języku niemieckim podczas lekcji religii. W odpowiedzi na to przed szkołą zgromadzili się Polacy, domagający się ukarania nauczyciela i zaprzestania takich praktyk. Pruskie władze jednak, zamiast ukarać nauczyciela, zatrzymały protestujących – część aresztowano, a część ukarano grzywną.

        Protestujące dzieci ukarano nie tylko poprzez karę cielesną, ale również zarządzono wobec nich przedłużenie obowiązku szkolnego. Dotyczyło to niemal 40 dzieci.

        Wielu dorosłych, głównie rodziców, którzy wspierali swoje dzieci, zostało ukaranych więzieniem. Skazano łącznie 25 osób na karę pozbawienia wolności od 2 miesięcy do 2,5 roku. Karą grzywny objęto nawet fotografa ze Wrześni – tylko za to, że wykonał zdjęcia osób związanych „ze sprawą wrzesińską”. Fotografie te stały się jednak niezwykle cenne. Wielokrotnie je reprodukowano i rozpowszechniano na terenie wszystkich zaborów.

        Do sprawy dzieci z Wrześni odniósł się nawet niemiecki cesarz Wilhelm II, stwierdzając jednak, że…

        „znów doszło do tego, że polska buta chce ubliżyć niemczyźnie...”.

        Strajk dzieci z Wrześni stał się niezwykle symboliczny. Opór Polaków wobec germanizacji jeszcze się wzmocnił. O Wrześni dowiedziano się we wszystkich zaborach, a dzieci stawiono sobie za wzór. Protesty rozlały się w końcu na cały zabór pruski. Germanizacji sprzeciwiło się w końcu nawet 75 tysięcy dzieci w 800 szkołach.

        Do protestów odnosili się m.in. Henryk Sienkiewicz i Maria Konopnicka. Henryk Sienkiewicz pisał:

        „Szkoła, a w niej nauczyciel, w Królestwie Pruskim nie jest przewodnikiem, który dziecko polskie oświeca i prowadzi do Boga, ale jakimś bezlitosnym ogrodnikiem, którego urzędowym obowiązkiem jest zdrową polską latorośl przemocą przerobić, choćby na krzywą i skarlałą płonkę niemiecką. I oto z każdym rokiem więcej w tych szkołach łez, więcej świstu rózeg, więcej męczeństwa. (...) W dzisiejszych czasach wysuwa się, jako największa, tylko jedna wojna: całego państwa, całej potęgi pruskiej z dziećmi”.

        Maria Konopnicka do Wrześni odniosła się w swoim wierszu „Rota”:

         

        Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród.
        Nie damy pogrześć mowy,
        Polski my naród, polski lud,
        Królewski szczep piastowy.
        Nie damy, by nas gnębił wróg.
        Tak nam dopomóż Bóg!
        Tak nam dopomóż Bóg!

        Do krwi ostatniej kropli z żył
        Bronić będziemy ducha,
        Aż się rozpadnie w proch i pył
        Krzyżacka zawierucha.
        Twierdzą nam będzie każdy próg.
        Tak nam dopomóż Bóg!
        Tak nam dopomóż Bóg!

        Nie będzie Niemiec pluł nam w twarz,
        Ni dzieci nam germanił,
        Orężny wstanie hufiec nasz,
        Duch będzie nam hetmanił.
        Pójdziem, gdy zabrzmi złoty róg.
        Tak nam dopomóż Bóg!
        Tak nam dopomóż Bóg

        Nie damy miana Polski zgnieść,
        Nie pójdziem żywo w trumnę,
        W Ojczyzny imię i w jej cześć
        Podnosim czoła dumne.
        Odzyska ziemię dziadów wnuk.
        Tak nam dopomóż Bóg!
        Tak nam dopomóż Bóg

                                                                                                                                                                   Olszewski Arek, kl. 3 TBF p

                                                                                                                                                                         Koło historyczne

         

      • Bitwa pod Cedynią

      • 24 czerwca 972 r. - 1050 lat temu - miała miejsce pierwsza poświadczona w źródłach bitwa oręża polskiego.

        Zapraszamy do zapoznania się z prezentacją poświęconą temu starciu, którą przygotował Paweł Majchrzak z klasy 2 TA.

         

      • Koronacja Elżbiety II - platynowy jubileusz

      • Koronacja Elżbiety II. Najdłuższej panujący monarcha Wielkiej Brytanii.

                                                                                              

        Koronacja królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II odbyła się 2 czerwca 1953 roku.

         

        W całym Zjednoczonym Królestwie odbywają się uroczystości upamiętniające koronację królowej Elżbiety II, która jest symbolem Wielkiej Brytanii, wzorem dla większości poddanych.

        Elżbieta II została królową po śmierci swego ojca, Jerzego VI, który zmarł w 6 lutego 1952 roku. Na koronację czekała aż 16 miesięcy, albowiem od śmierci króla musiał upłynąć określony w protokole czas.

        Elżbieta Aleksandra Maria

                                                                                             

        Elżbieta II przyszła na świat 21 kwietnia 1926 roku w Londynie. Jest córką księcia Alberta (w przyszłości króla Jerzego VI) i jego żony Elżbiety Bowes-Lyon. W chwili narodzin Elżbieta była trzecią osobą w kolejce do brytyjskiego tronu. Pierwszą osobą był najstarszy syn panującego króla, książę Walii Edward, a drugim młodszy syn monarchy i ojciec Elżbiety, Albert.

        Elżbieta była wychowywana z dala od rówieśników. Towarzyszką zabaw była dla niej siostra Małgorzata oraz nieliczne koleżanki. Uchodziła za dziecko spokojne i dobrze ułożone.

        W 1936 roku zmarł dziadek Elżbiety, król Jerzy V. Tron objął jego najstarszy syn Edward, który jednak szybko abdykował, co było wydarzeniem bez precedensu w brytyjskiej rodzinie królewskiej. Edward zrezygnował z tronu, aby poślubić dwukrotną rozwódkę, Amerykankę Wallis Simpson.

        Z tego powodu królem Wielkiej Brytanii został książę Albert, który za swoje królewskie imię obrał imię Jerzy VI.

        Stało się jasne, że następczynią tronu Wielkiej Brytanii jest Elżbieta. Tym większą uwagę poświęcono wówczas jej wychowaniu i przygotowywaniu do tej trudnej roli. Po koronacji ojca Elżbieta zamieszkała w Pałacu Buckingham.

        Gdy wybuchła II wojna światowa Elżbieta i jej siostra Małgorzata przewiezione zostały do Zamku Windsor. Parze królewskiej proponowano, aby dzieci wywieźć do Kanady na czas wojny, lecz Jerzy i królowa Elżbieta odmówili.

        13 października 1940 roku, mająca wówczas 14 lat, Elżbieta wygłosiła swoje pierwsze publiczne przemówienie na antenie radia BBC, w którym zwróciła się do dzieci Wspólnoty Narodów. Jej pierwsze publiczne wystąpienie miało miejsce trzy lata później.

        W lutym 1945 roku Elżbieta wstąpiła do Auxiliary Territorial Service ze stopniem podporucznika, gdzie przeszła m.in. kurs mechanika samochodowego i kierowcy. Pierwszą oficjalną wizytę zagraniczną odbyła w 1947 roku. Celem podróży był Związek Południowej Afryki.

        W lipcu 1947 roku ogłoszono zaręczyny Elżbiety i Filipa. Ślub odbył się 20 listopada 1947 roku w Opactwie Westminsterskim. Wraz z Filipem Elżbieta doczekała się czwórki dzieci: Karola, Anny, Andrzeja i Edwarda.

        W 1951 roku Elżbieta przejęła część obowiązków ojca, gdyż zaczął on poważnie chorować. W imieniu monarchy odwiedziła liczne kraje. W czasie pobytu w Kenii, 6 lutego 1952 roku dowiedziała się o śmierci Jerzego VI.

        Elżbieta Aleksandra Maria została ogłoszona królową Wielkiej Brytanii 7 lutego 1952 roku jako Elżbieta II.

        Koronacja Elżbiety II

        Koronacja Elżbiety II odbyła się 2 czerwca 1953 roku. Przygotowania trwały wiele miesięcy. Elżbieta przez kilka tygodni uczyła się nosić bardzo ciężką koronę i chodziła po Pałacu w długim płaszczu, aby w ten najważniejszy dzień wszystko poszło nienagannie.

        Elżbieta przybyła do Opactwa Westminsterskiego o godzinie 11: 00 2 czerwca 1953 roku. Przeszła przez nawę główną kierując się do drewnianego tronu króla Edwarda Wyznawcy, gdzie znajdował się kamień koronacyjny. Tam zwróciła się w cztery strony świata, a arcybiskup Canterbury zakomunikował:

        „Panowie, przedstawiam wam królową Elżbietę, waszą niezaprzeczalną królową, wam wszystkim, którzy tu przybyliście złożyć jej hołd i oddać się jej na służbę. Czy gotowi jesteście ją uznać?”

         

        Lordowie odpowiedzieli: „God save Queen Elizabeth”  -„Boże, chroń królową Elżbietę”

         

        Wówczas Elżbieta złożyła przysięgę królewską na Biblię, po czym zdjęła płaszcz, diadem i klejnoty, i usiadła pod baldachimem podtrzymywanym przez czterech kawalerów Orderu Podwiązki. Arcybiskup namaścił świętymi olejkami jej dłonie, pierś i czoło. Następnie Elżbietę ubrano w długą, białą albę i złotą tunikę.

        Elżbieta otrzymała insygnia królowej: ostrogi świętego Jerzego, którymi muśnięto jej kostki, królewski miecz, jabłko, bransolety, pierścień, berło z krzyżem i berło z gołębicą. Następnie na ramiona monarchini założono purpurowy, haftowany płaszcz. Wtedy zabrzmiał hymn koronacyjny Georga Friedricha Händla „Zadok the Priest”. Na koniec arcybiskup Canterbury nałożył na głowę Elżbiety koronę świętego Edwarda, a lordowie zawołali: „God save Queen Elizabeth”.

                                                                                                                                                      Piotr Jaworski kl. 3 TBF g

      • Rocznica pierwszej pielgrzymki Ojca Świętego Jana Pawła II w Polsce.

      • 2 czerwca 2022 r. - 43 lata temu Jan Paweł II, jako papież, po raz pierwszy przybył do Ojczyzny.

        Zapraszamy do zapoznania się zkrotką historią tej pielgrzymki.

        Pierwsza_pielgrzymka_Jana_Pawla_II_do_Polski.ppt